Sep 092014
 
Griezels kapen jouw Arabische Lente

Eind jaren tachtig ging ik als jochie een middagje naar het strand met een Marokkaans gezin. Vader Mohammed, moeder Aisha en hun zonen Anuar en Ashraf. Anuar en ik voetbalden samen bij voetbalclub DSO. Mohammed was KNVB-scheidsrechter. Als hij ons team floot en ik een overtreding maakte, waarschuwde hij vaderlijk: ‘Joost, rustig! Anders ga je er even uit.’. Aisha had die middag haar elegante badpak aangetrokken. Deze familie voelde zich thuis in Utrecht. Regelmatig denk lees meer…

Feb 102012
 
Het menu: World Press Photo

Dit jaar toont de winnende World Press Foto een gesluierde Jemenitische vrouw, die een (half)naakte gewonde man in haar armen houdt. De foto is genomen in een veldhospitaal tijdens de protesten in Jemen. Volgens de jury staat de foto voor alles wat zich in de Arabische lente heeft afgespeeld. Inderdaad, voor alles.

In het begin van de Arabische lente hoopten we dat het verlangen naar democratie de onderdrukking door totalitaire leiders zou verdrijven. Een jaar later weten we dat de krachten van een eeuwenoude patriarchale samenleving niet zomaar verdwijnen. Moslimpartijen nemen de macht over en we moeten afwachten of er sprake is van democratische vooruitgang.

Met name de machtspositie van de man en de onderdrukking van de vrouw in de Arabische wereld baren zorgen. Zozeer dat zelfs in Nederland een wet wordt aangenomen waarin het dragen van een gezichtsbedekkende boerka wordt verboden, terwijl er nauwelijks vrouwen in boerka rondlopen.

Maar dan raakt een man gewond, hij lijdt. Weg is de onderdrukking, weg zijn de hoogdravende idealen waarvoor hij wilde vechten. Deze man lijdt en vindt een mater dolorosa die hem – gesluierd of niet – liefdevol in haar armen neemt. Hij geeft zich over, als een kind. Een universeel beeld.

Jan 292012
 

Wat waren we blij een jaar geleden, toen we geloofden in de Arabische lente die begon in Tunesië en Egypte. We buikdansten op tafel bij het aanschouwen van de vreugdevuren op het Tahirplein. Lybië duurde iets langer en ging met meer geweld gepaard, maar ook daar lukte het om de wrede dictator te verdrijven.

Inmiddels zijn we een jaar verder. In Tunesië en Egypte zijn Islamitische partijen aan de haal gegaan met de opstand van de seculiere groeperingen. Ontwikkelingen in Afghanistan, Iran, Irak, Somalië en nu ook Nigeria voorspellen weinig goeds. We zijn boos op Rusland, dat de wrede Assad in Syrië blijft steunen. Maar volgens de Russen zullen “de nieuwe smeerlappen erger zijn dan de oude”.

We hadden het kunnen weten. De patriarchale structuur, waarin de vader verantwoordelijk is voor het gedrag van zijn nakomelingen en dit met straffe hand reguleert, zetelt diep in de Islamitische cultuur. Iedere man wordt er opgevoed om een dictator te zijn, dan wel zijn volgeling. De jongelui op het Tahirplein die echte democratie wilden, zijn in feite het product van een mislukte islamitische opvoeding.

Wat waren we naïef een jaar geleden, om te geloven in de Arabische lente terwijl de winter er nog moet beginnen.