Mrt 312010
 

In de jaren 70 droegen feministische vrouwen vaak tuinbroeken, ten teken dat ze de ongelijke machtsverhoudingen tussen man en vrouw te lijf gingen door in alle opzichte de gelijke van de man te willen zijn. Men had net zo veel recht op een betaalde baan, seks en de zeggenschap over het eigen lichaam als de man. Een vrouw moest directrice, machinebankwerkster of politica kunnen worden en daarnaast ook baas in eigen buik zijn. De man moest op zijn beurt leren koken, voor de kinderen zorgen en in bed zijn vrouw verwennen. Vele jaren zijn toen gestoken in een poging de ingesleten patronen te veranderen.

Dat Femke Halsema een werkende vrouw is, daar worden we bijna dagelijks mee geconfronteerd. Daar is niets mis mee, want ze zegt vaak verstandige dingen op een begrijpelijke manier. Hoe ze een en ander met de zorg voor haar tweeling heeft geregeld is primair haar zaak en die van haar partner. Maar als ik lees dat GroenLinks de AOW wil koppelen aan het arbeidsverleden, dan lijkt ze op het gebied van de vrouwenemancipatie niet verder gekomen te zijn dan de bovenbeschreven jaren 70. In de huidige AOW worden partners van werkenden automatisch meeverzekerd; de aanrechtsubsidie zoals GroenLinks dat ietwat denigrerend noemt. Vrouwen (of mannen) die er voor kiezen om thuis voor de kinderen te zorgen hoeven zich op grond van deze medeverzekering geen zorgen te maken. De door GroenLinks gewilde arbeidsafhankelijke AOW dwingt vrouwen om te gaan werken, willen ze na hun 65e een beroep op deze voorziening kunnen doen. Femke verdedigt dit in de Gelderlander van 30 maart 2010 met het argument dat het in het belang van vrouwen is om zelf te werken, want daarmee zijn ze economisch zelfstandig. En economische zelfstandigheid voorkomt een hoop narigheid, met name bij een scheiding. Ze voegt er wel aan toe dat er meer in het leven is dan werken alleen, dat ouders met kinderen jonger dan 5 jaar in het voorstel moeten worden ontzien en dat deze jaren voor de helft mogen worden meegeteld voor de AOW. Negatief geformuleerd betekent dit, dat een zorgende ouder gedurende de eerste vijf jaar maar voor 50% wordt gestraft voor zijn zorg.

De eerder genoemde feministes zijn zich meer en meer op latere leeftijd gaan realiseren dat het gelijkheidsprincipe geen gelukkige keuze is geweest om zich te bevrijden uit de ongelijke machtsverhoudingen met de man. Het is immers een natuurlijk gegeven dat vrouwen en mannen op een aantal essentiële aspecten van elkaar verschillen. Daar hoeft men geen wetenschapper voor te zijn, dat ziet ieder mens direct en op het eerste oog. Men heeft in latere jaren dan ook het streven naar gelijkheid vervangen door het principe van de gelijkwaardigheid: vrouwen hoeven niet meer precies hetzelfde te doen als mannen, maar wat ze doen moet op dezelfde manier worden gewaardeerd. Dit lijkt mij een realistischer emancipatieprincipe; ieder zijn eigen specialiteit en de gelijkheid komt tot uiting in de waardering van deze eigen specialiteiten.

Als men dit principe verbindt aan de zorg voor de kinderen dan wordt een aantal zaken al snel duidelijk. Als man kan ik geen kinderen krijgen en Femke wel. Ik heb nu eenmaal geen borsten om jonge kinderen te voeden; Femke heeft die wel. Mijn lichaam heeft niet de zachtheid van Femke’s lichaam, nodig om kinderen, ook als ze al wat ouder zijn, te koesteren en te troosten wanneer ze dat nodig hebben. Daarentegen is mijn spiermassa groter dan die van Femke, zodat ik beter in staat ben om zware dingen te tillen, hard te lopen, te vechten en op die manier te beschermen en te veroveren. Dat maakt mij geschikter om mijn kind te begeleiden in zijn stappen naar de buitenwereld. En dan heb ik het nog niet over allerlei hormonale verschillen tussen vrouw en man, welke de een beter geschikt maken voor koestering van de kinderen en de ander voor uitdaging. Kortom, hoezeer ik ook mijn best heb gedaan om een goede vader voor mijn dochter te zijn, de functie van haar moeder heb ik nooit kunnen overnemen. Vrouwen zijn nu eenmaal beter toegerust om de zorg voor met name de jongere kinderen op zich te nemen.

Wat betekent dit voor het gelijkwaardigheidsprincipe tussen vrouwen en mannen? Dat een progressief sociaal-liberale partij als GroenLinks er voor moet strijden dat vrouwen zo veel mogelijk aan het arbeidsproces gaan deelnemen? En ze dus financieel korten wanner ze er voor kiezen thuis de zorg voor hun kinderen op zich te nemen? Een blinde keuze hiervoor lijkt me vooral ingegeven door neoliberale uitgangspunten, waarin financieel-economische perspectieven leidend zijn in de discussie over arbeid – de markt heeft u nodig – in plaats van de vraag wat men als zinvolle en gerespecteerde arbeid beschouwt (zie ook de lezing hierover van Job Cohen). De zorg voor kinderen is simpelweg zinvolle – zo niet de meest zinvolle, want zonder bestonden we niet – arbeid en zou veel meer gerespecteerd moeten worden. En op gelijke wijze gerespecteerd worden betekent in onze samenleving onder meer, dat men er voor betaald wordt.  Deels doen we dat ook al, want als de kinderen ouder worden, neemt de staat in de vorm van onderwijs een deel van de zorg en de opvoeding over en leerkrachten worden daarvoor betaald. Het vreemde is dat men voor de meest kritische zorgperiode in het leven van een mens, de eerste drie levensjaren, geen respect in de vorm van geld uitbetaalt. Sterker nog, de ‘aanrechtsubsidie’, die een zorgende in ieder geval nog een financiële garantie voor de oude dag biedt, wil Groenlinks voor deze zorgperiode halveren.

Nu hoor ik Femke al zeggen dat we in Nederland ook de zorg voor jonge kinderen meer en meer als betaald werk honoreren, want moeders die na hun zwangerschapsverlof weer aan het werk gaan kunnen hun 3 maanden oude baby naar een crèche brengen, waar het kind liefdevol door een betaalde en professionele kracht wordt verzorgd. Hoe liefdevol  de intentie van deze betaalde kracht ook is, als die liefde over zo’n 10 baby’s tegelijkertijd moet worden verdeeld, zal ze nooit zo optimaal kunnen zijn. De vraag of een jonge baby beter af is in een crèche met 10 andere babies in plaats van alleen (of met zijn tweeën) thuis leidt tot een andere discussie en voert hier te ver. GroenLinks kent gezien haar beleid blijkbaar de uitkomst van deze discussie al, hetgeen mij zeer verbaast.

  One Response to “Femke Halsema: feministe in tuinbroek?”

  1. Commentaren op het artikel zijn welkom als ze een nieuw licht op het onderwerp doen schijnen, aanvullende informatie geven of een ander standpunt toelichten. Commentaar dat uitsluitend betrekking heeft op de persoon van Femke Halsema en niet op het onderwerp wordt niet geplaatst.

 Leave a Reply

(vereist)

(vereist)