Nov 072012
 

Ik denk al een tijdje over de publicatie ‘Geld en goed’ na.

Voor mij ontstaat het probleem van de macht veel eerder, namelijk bij onze patriarchale samenleving en de homo ludens, de spelende mens.

Eigenlijk hadden we qua ontwikkeling al lang een stuk verder moeten zijn en er is ook daadwerkelijk sprake van vooruitgang. Maar wanneer de meisjes nu af en toe mee mogen spelen toont dat eerder het verhullende van de situatie, dan dat ze erdoor verandert, want de meisjes die mee mogen spelen moeten eerst nepjongens worden. Het blijft bij het aloude Dog Eats Dog, dat we sinds het Stenen Tijdperk spelen.

Ah, en spelen is natuurlijk op zichzelf al zoiets. We spelen altijd! Alles wat we doen bevat spelcomponenten en we vinden steeds nieuwe wegen om te spelen. In zoverre is de kritiek in Geld en goed op de Duitse vertaling van ‘greed is good’ in ‘Geiz is geil’ niet geheel op zijn plaats. In de Duitse volksmond heeft men het woord geil al lang van zijn seksuele betekenis ontdaan; maar ik denk dat de Duitse uitspraak beter dan de Engelse aantoont dat bij al die hebzucht een behoorlijke portie opwinding meespeelt. Want de jongens met hun Hedgefonds doen het helemaal niet om het geld! Daar speelt een behoorlijke portie holenmens een rol en zeker ook een portie geilheid.

Als we dus van de imaginaire  geldspelletjes af willen raken en dat functioneel willen aanpakken, dan moeten we een plek voor het spel vinden, want anders vind het elders een uitweg. De bankiers hebben veel meer met voetbalhooligans gemeen dan we denken. Het spel, de strijd, stelt de hersenen buiten werking, en ook wanneer men de volgende ochtend zijn wonden likt en de puinhopen berouwt – niet veel later vindt men het bij een biertje weer heel cool.

In het hoofdstuk over de beurzen is voor het eerst sprake van spel, maar ik geloof dat het dieper gaat, veel basaler is, en spel is niet per se slecht.

Wat de morele verwerpelijkheid van het spel aangaat, wil ik het geheel ook enigszins relativeren: men herinnere zich het oude experiment waar studenten elkaar met elektroshocks moeten bestraffen. Hoe groter de distantie, hoe makkelijker men harde straffen uitdeelt. Het geldspel speelt met de hele wereld, maar de distantie maakt het lastig om een gevoel voor de dimensies van het eigen handelen te begrijpen. Vanuit New York is het makkelijk om mensen te laten verhongeren. Al helemaal wanneer het om zwarte mensen aan de andere kant van de wereld gaat! Het gokken heeft dan ook minder een mensen verachtende dan mensen negerende lading. Ik zie het spel als een doel op zich. Met macht, geld en mensen heeft het slechts zijdelings iets van doen. Een simpele indicatie: de mensen die naar verluidt zo bezeten zijn van macht en geld, hebben vaak een levenswandel die het hen onmogelijk maakt van iets te genieten. Men legt zijn oor maar eens te luisteren bij een burn-out groep.

  2 Responses to “Homo Ludens”

  1. Hallo Michael,

    Kijk naar de film Enron: The Smartest Guys in the Room (2005) – (IMDb). Ik weet niet meer hoe het verhaal precies gaat. Het bestuur (allemaal mannen) van elektriciteit bedrijf Enron (VS) manipuleert en corrumpeert de zaak. Klanten (huishoudens en bedrijven) krijgen torenhoge stroomrekeningen. De managers feesten en neuken er onder werktijd op los. Uiteindelijk betaalt de klant (een groot aantal van de Amerikaanse burgers) deze schandelijke uitspattingen. Feesten en neuken zijn niet schandelijk, maar in deze context hoeft het niet meer. De zaak komt onder de rechter, bestuursleden draaien de bak in of erger. Uiteindelijk gaat Enron failliet.

    Dit old boys network is het om het spel en de knikkers te doen. Macht corrumpeert!

    Veel plezier,

    Joost
    Joost
    Joost

  2. Het is altijd makkelijk de spelletjes ver weg te zien, maar hier in Nederland hangen overal affiches die een tijdschrift aanbieden waarin je over der 500 rijkste Nederlanders kan lezen. En het verkoopt!
    Wij zijn het publiek voor wie die jongens spelen. En wij zijn het graag. Wij geven er zelfs geld voor uit te mogen kijken.
    Wij hebben het niet beter verdient.

 Leave a Reply

(vereist)

(vereist)