Apr 212011
 

De Nederlandse vlag zal voortaan niet meer zo prominent wapperen in oorlogsgebieden. Een langdurige oorlogsmissie zoals in Uruzgan zit er niet meer in. Onze jongens en meiden kunnen niet meer jarenlang vechten voor vrijheid en veiligheid in de wereld. Alleen korte missies zijn nog mogelijk. Dat is het gevolg van de ijzingwekkende bezuinigingen bij defensie. Door 1 miljard te bezuinigen verdwijnen 12.000 banen bij de krijgsmacht. 6.000 personeelsleden worden gedwongen ontslagen. De andere banen bij de landmacht, de marine en de luchtmacht verdwijnen door natuurlijk verloop.

De consequenties zijn schrijnend voor het defensiepersoneel. De 69.000 medewerkers gaan een onzekere tijd tegemoet. Wie mag blijven, wie wordt de laan uitgestuurd? Mannen en vrouwen die vol overtuiging voor een loopbaan bij defensie kozen, moeten vrezen voor ontslag. Dromen vallen in duigen voor de overtuigde militair die wil vechten voor vrede en veiligheid, maar van zijn commandant zijn congé krijgt.

Ook hoogwaardig materieel verdwijnt. De 60 Leoparttanks zijn straks, althans degene die niet worden verkocht, alleen nog te zien in het nationale oorlogsmuseum. Negentien F-16’s vliegen niet meer uit. Vier mijnenjagers blijven aan de wal. De noodzakelijke bezuinigingen bieden echter ook nieuwe kansen. De lidstaten van de Europese Unie moeten nadenken over één Europese krijgsmacht, waaraan zij naar evenredigheid bijdragen. Zo’n supranationaal defensieapparaat moet de nationale  strijdmachten uiteindelijk vervangen.

Want ook onze buurlanden snijden rigoureus in de defensieuitgaven. Het Britse leger, het grootste en duurste van Europa, bezuinigt fors. Alleen al door gloednieuwe (au!) en peperdure verkenningsvliegtuigen -Nimrods- weg te doen, bespaart de krijgsmacht 2 miljard euro. Met het schrappen van bijna tachtigduizend banen bij defensie bezuinigt de regering Cameron nog eens enkele miljarden. De Fransen sluiten op hun beurt kazernes, zien af van een hypermodern en duur vliegdekschip en schrappen tot 2020 54.000 van 320.000 banen. De Duitse BundesWehr bezuinigt de komende vier jaar meer dan 8 miljard. Er zullen meer dan 90.000 banen verdwijnen.  De nationale krijgsmachten doen de komende jaren een jasje uit. De regeringen moeten wel omdat de immense staatsschulden omlaag moeten.

Europese krijgsmacht

De huidge Europese samenwerking voorkomt dat de lidstaten met elkaar oorlog voeren. Nooit meer die afschuwelijke gewapende conflicten zoals in het voormalige Joegoslavië,  tijdens de jaren negentig van de vorige eeuw. Overleg en samenwerking is namelijk het credo. De nationale legers zijn daarom niet meer nodig voor de verdediging in Europa.

Het oorspronkelijke idee achter de krijgsmacht, namelijk het uitschakelen van de vijand, is daarom achterhaald. Het accent is sinds het einde van de Koude Oorlog verschoven. De drie belangrijkste taken zijn sindsdien handhaving van internationale orde, vrede en veiligheid; bestrijding van het terrorisme; en hulpverlening bij rampen. Een kleinere Europese krijgsmacht kan deze taken binnen en buiten de Unie vervullen. Dit is het moment om hierover te praten.

Haken en ogen aan Europees leger

Het is echter twijfelachtig of zo’n discussie überhaupt ontstaat. Want de besparingen op defensie leven onder de Nederlandse bevolking in ieder geval helemaal niet zo sterk als bijvoorbeeld de ombuigingen op cultuur, onderwijs of (burger)ambtenaren. De meeste mensen voelen zich er nauwelijks bij betrokken. En zo’n debat ligt bovendien heel gevoelig in de politieke arena, omdat er een conservatieve politieke wind door Europa waait. In veel Europese landen houden centrum-rechtse regeringen vast aan het eigene, nationale. Zij zien de voordelen van samenwerking, maar willen niet nog meer soevereiniteit aan Brussel kwijt. Zij bezuinigen op defensie omdat het moet, maar zij  willen het nationale leger niet vervangen. Zij willen baas over eigen troepen zijn.  Daarbij komt ook nog eens dat bijvoorbeeld de Britten en de Fransen veel trotser zijn op hun militairen dan de Nederlanders, Belgen en de Duitsers. Ook van onderop zal er in diverse lidstaten weerstand bestaan tegen het opheffen van het nationale leger.

Er zitten meer haken en ogen aan het idee. Mochten de regeringen verstandig handelen en toch kiezen voor zo’n Europese krijgsmacht, dan duurt het nog decennia voordat het leger er komt. De nationale strijdmachten hebben bijvoorbeeld langdurige contracten met fabrikanten over de levering van al het denkbare materieel. Dat zijn miljardendeals met lange looptijden van twintig tot dertig jaar. Zolang dat het geval is, is een efficient georganiseerd leger, zonder overtollig materieel, niet haalbaar. Maar na de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1951), het begin van economische samenwerking tussen zes lidstaten, waaronder Nederland, duurde het ook nog decennia voordat vergaande Europese samenwerking was bereikt. In het democratische Europa, met al die verschillende meningen en voorkeuren, gaan verstrekkende veranderingen traag. Meningsverschillen -zoek een oplossing!- mogen geen reden zijn om vast te houden aan de overbodige nationale legers.

Samenwerkende legers(?)

Op dit moment werken de nationale strijdmachten al innig samen. Nederland zit onder andere met Groot-Brittannië en Italië in het Joint Strike Fighter programma (hypermoderne gevechtsvliegtuigen). Daaraan betalen de landen naar ratio. Zo drukken zij de kosten van het defensieapparaat. Het zou nog voordeliger zijn om de nog resterende F-16’s te laten vliegen tot 2020 zoals onder andere de PvdA en GroenLinks willen. En zodoende niet mee te doen aan het JFS-project, temeer de uiteindelijke kosten van het ambitieuse programma onduidelijk zijn. Ook voeren lidstaten samen vredesoperaties uit. Onder de vlag van de Eurofor   werken militairen uit Frankrijk, Portugal, Italië en Spanje op bescheiden niveau zij aan zij. Zo hebben zij in 2000-2001 hulp geboden in Bosnië-Herzegovina. Griekenland en Turkijke springen incidenteel bij. Dit soort programma’s vormen de opmaat voor een Europese strijdmacht. Een ander voorbeeld is de samenwerking tussen Nederlandse en Duitse troepen in Uruzgan, onder Duits commando.

Desalniettemin zijn de lidstaten het vaak grondig oneens met elkaar. Zelden doen ze allemaal mee aan militaire interventies. Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland vechten onder de vlag van de Navo tegen Kadafi. Bondgenoot Duitsland niet. Frankrijk en Duitsland weigerden mee te doen aan de inval in Irak in 2003. Nederland, België en Groot-Brittannië brachten Saddam Hoessein samen met de Amerikanen (en anderen) ten val. Bovendien gebruiken de lidstaten ander materieel. Nederland, Groot-Brittannië en Italië hebben zich dus verbonden aan de JSF. Frankrijk daarentegen zweert bij de Mirage, het gevechtsvliegtuig van Franse makelij. In de Europese krijgsmacht moet men het eens zijn over het materieel. Straaljagerpiloten uit heel Europa moeten gewend zijn aan dezelfde gevechtsvliegtuigen, anders verliest de luchtmacht aan slagkracht.

De Europese krijgsmacht moet deze tegenstellingen overwinnen en eenheid uitstralen. Het mag niet uitmaken of je met Letse, Spaanse, Franse of Poolse soldaten samenwerkt. Zij hebben hetzelfde doel. Engels is de voertaal.  De Unie moet binnen Navo-verband samen blijven werken met de Verenigde Staten. Maar Europa moet militair zelfstandig kunnen opereren zonder dat zij leunt op de VS. Want zij is de tweede wereldeconomie achter de VS, als je alle BNP’s van de lidstaten  bij elkaar optelt. Daarom is zij het aan haar stand verplicht om bij te dragen aan internationale vrede en veiligheid. Bovendien mag de Unie de regering Obama, gezien de torenhoge staatsschuld van Amerika, niet alleen laten opdraaien voor een veiligere wereld.

De Europese krijgsmacht moet efficiënter georganiseerd zijn dan al die nationale krijgsmachten bij elkaar. Europa kan toe met veel minder strijdkrachten en met minder geldverslindend materieel. Wat hebben wij aan zo ontzettend veel tanks? Zo’n kleiner leger kost de belastingbetaler beduidend minder. De lidstaten en Brussel moeten de bezuinigingen aangrijpen om het defensiebeleid beter op elkaar af te stemmen. Zodat Europeanen over pakweg veertig jaar met trots toekijken hoe de Europese vlag prominent in oorlogsgebied wappert, terwijl hun Europese krijgsmacht daar bijdraagt aan vrede en veiligheid.

 

  2 Responses to “Bezuinigingen defensie? Ontwikkel EU krijgsmacht”

  1. Joost goed geschreven misschien ook wel beter ’n nationaal leger
    en/of de dienstplicht weer terug, meer jongeren van de straat?

  2. Dat zou je zeggen, maar deze regering wil 1 miljard bezuinigen op de krijgsmacht. Dat doet ze door mensen te ontslaan. Voor een groot aantal divisies is een vacaturestop ingesteld.

 Leave a Reply

(vereist)

(vereist)