Jan 242011
 

De plannen van staatssecretaris Halbe Zijlstra jagen studenten op kosten. Zij die hun diploma niet in zes jaar halen moeten 3000 euro per collegejaar extra betalen. Ze bouwen een hoge studieschuld op, die ze jaren kost om af te lossen. De geschiedenis bewijst dat studenten lang studeren. Dit is moeilijk op te lossen. Zijlstra moet dat accepteren en studenten zeker niet op kosten jagen met allerlei akelige langstudeerboetes.

Terecht schreeuwen studenten bij de betoging tegen de plannen op het Malieveld in Den Haag dat zij de crisis niet willen betalen. Want dat is natuurlijk de achterliggende gedachte. De staatsschuld en het begrotingstekort rijzen de pan uit. De economie staat er uiterst belabberd voor sinds het uitbreken van de crisis in oktober 2008. Nu worden de studenten flink in hun portemonnee geraakt. Zij mogen niet opdraaien voor de financiële puinhoop waarin Nederland verkeert.

Het lijkt zo redelijk dat zij een vierjarige studie binnen zes jaar moeten afronden. Twee jaar uitloop, dat moet makkelijk kunnen, zullen velen denken. In de praktijk blijkt gewoon dat slechts 6 procent van de studenten die tussen 1994 en 2002 zijn begonnen aan hun studie deze in vier jaar tijd heeft afgerond. Dat is schrikbarend weinig.

Zijn deze studenten lui?, zoals Zijlstra hen verwijt. Van alle studenten in Europa doen Nederlandse jongeren, na studenten in Estland, het langst over hun opleiding.  Kan dat dan niet iets sneller?

Als je gaat studeren begint er een nieuwe fase in het leven. Je gaat zelfstandig wonen, moet studie en werk combineren om rond te kunnen komen, en je moet leren op eigen benen te staan. Onder het ouderlijk toezicht vandaan proef je aan de nieuwe vrijheid. Vaste structuren die het ouderlijk huis bood vervallen. Niemand spreekt je meer bestraffend toe als je op een doordeweekse dag om 03h30 met een slok teveel op lallend in bed belandt. Dat hoort bij de vorming van je persoonlijkheid.

Het is moeilijk om in een strak ritme en vaste patronen van vroeg op staan, op tijd naar bed gaan en overdag te studeren, te blijven zitten als je zoveel vrijheid krijgt. Zelf heb ik negen jaar geschiedenis (en journalistiek) gestudeerd, met maximum 8 uur college in de week. Zit je de rest van de tijd in je eentje in een stad waar je eigenlijk niemand kent. Velen zullen denken: 8 uur per week les, dan heb je een zee van tijd om hard te studeren. Maar daar moet je wel de discipline voor weten op te brengen. Het is o zo moeilijk om structuur en ritme te creëren bij zoveel vrijheid.

Je wil ook leuke dingen doen nu je aan je nieuwe leventje begint. Om de vakanties, het uitgaan, het filmavondje, de sportschool en het uit eten te betalen moet je werken. Want geld heb je niet. Na het werk ga je niet studeren, maar je zoekt je nieuwe vrienden op bij de roeivereniging. Samen drink je tot diep in de nacht bier, want je hoeft de volgende dag niet te werken en de colleges zijn pas aan het eind van de week. De volgende dag ontwaak je om 11h30 met een fikse kater. Het is lastig concentreren op je studie met hevige hoofdpijn.

De balans tussen leven, werken en studeren is vaak ver te zoeken. En de praktijk wijst uit dat het studeren als eerste fout loopt. Tentamens worden gemist. Hoe meer je er mist hoe lastiger het wordt om alles weer in te halen. Voor je het weet vervliegen er zo 5 studiejaren. Wat heb je gedaan? Gewerkt, gefeest en ja ook nog een zootje tentamens gemaakt. Maar studieachterstand heb je. Dan is het lastig om die studie weer vlot te trekken. Een eenmaal opgebouwde achterstand wordt niet meer ingehaald. En als de plannen van Zijlstra doorgaan wordt zo’n achterstand ook nog duur betaald.

Het is lastig om het patroon van lang studeren te doorbreken. Je kunt proberen om het met fikse boetes te doen, zoals de staatssecretaris wil. Hiermee zadel je afgestudeerden met torenhoge schulden op, waar ze lang en hard voor moeten werken om ze af te lossen. Zeker als je in ogenschouw neemt dat ook de lonen voor hen niet ontzettend hoog zijn. Met name niet in de eerste zes jaar van hun carrière.  Na je studie leef je nog een aantal jaar van een karig salaris.

Het gevaar bestaat dat scholieren niet meer aan een studie beginnen. Dan verliest Nederland een hoop potentieel aan intelligente jongeren, die genoegen nemen met laaggeschoold werk. En dan raakt Nederland als wanna be kenniseconomie helemaal achterop.

In plaats van te bezuinigen moet de staatssecretaris studenten juist meer studiefinanciering betalen, zodat ze minder hoeven te werken. De overheid garandeert het bestaansminimum van studenten. Zij zouden maximaal een dag per week naast hun voltijdstudie mogen werken. Of zij zouden slechts € 2000,- bruto per jaar mogen verdienen. Als zij meer verdienen, dan moeten zij een fikse boete betalen. Als het hen vervolgens niet lukt om in zes jaar hun diploma te halen, wordt hun basisbeurs alsnog omgezet in een lening. Ik hoor VVD-ers al angstvallig kreunen: ‘weg met deze haast communistische plannen’.

Tegenwerpingen van de staatssecretaris dat het financierings- en begrotingstekort betaald moet worden, en dat hij gezien de zwakke economische toestand geen tijd heeft om te wachten met het doorvoeren van de malafide plannen, mag de onderwijswereld niet accepteren. Hoest dat geld maar op bij de bankensector, door de vennootschapsbelasting voor hier gevestigde buitenlandse bedrijven te verhogen, door de hypotheekrenteaftrek af te bouwen, en de pensioenleeftijd voor niet zware beroepen te verhogen. Want zoals de  demonstrerende studenten op het Malieveld riepen: ‘wij gaan de crisis niet betalen’.

  4 Responses to “Lang studeren hoort erbij. Zijlstra moet studenten niet op kosten jagen”

  1. Goed stuk Joost!

    Zéér herkenbaar ;-P

  2. Prima stuk Joost!

    Ik heb het met veel plezier gelezen.

  3. Inderdaad, het stuk is goed geschreven, aangenaam om te lezen en de suggestie voor andere bezuinigingsposten is constructief. Tof!

    Nu inhoudelijk: De leus “wij gaan de crisis niet betalen” was inderdaad één van de spreken op de spandoeken van de studenten in Den Haag. Helaas lijkt het gros van de studenten niet verder te kijken dan hun eigen studiefinanciering lang is.

    Een leuk voorbeeld hierbij is de naam ‘Kenniscrisis’. De organisatie van de manifestatie noemde zich ‘Kenniscrisis’. Dit is een verenigd collectief van studenten-belangengroepen, die samen de bezuinigingen op hoger onderwijs willen tegenhouden. Zij willen goed onderwijs om de Nederlandse kenniseconomie te behouden.

    In plaats van dat de student zich inzet om sociaal onrecht in het algemeen te voorkomen (in de vorm van hogere inkomensverschillen, naargeestige plannen voor immigratiebeleid in het regeerakkoord etc.), maakt de huidige student zich vooral zorgen over de eigen beurs. En…

    …ik heb morgen een tentamen. Dus ik kan beter gaan leren dan reageren op je stuk :) Leuk om van je te horen Joost!

    Ironisch,

    Sjir

  4. Ik lees het na, en ik zie meteen dat de argumentatie gebrekkig is. Gelukkig heb ik een goed excuus 😉

 Leave a Reply

(vereist)

(vereist)